Χριστιάνα Μητσικούδη : "Πρέπει να είμαστε κοινωνικά ενσωματωμένοι και να συμμετέχουμε στο παιχνίδι της ζωής με ίσους όρους"
Τη Χριστιάνα τη
γνωρίζω προσωπικά και τη θαυμάζω. Είναι μια νέα γυναίκα και μία πολύ καλή
δημοσιογράφος. Τολμά να προβάλει στην εκπομπή που παρουσιάζει θέματα αναπηρίας,
όχι μόνο γιατί είναι και εκείνη άτομο με αναπηρία, άλλα γιατί κάνει αυτό που
δεν κάνουν οι άλλοι. Στην εκπομπή της δίνει βήμα να ακουστούν οι άνθρωποι
με αναπηρία, υπενθυμίζοντας πως την αναπηρία πρέπει να την σκεφτόμαστε κάθε
μέρα και όχι μόνο μια φορά το χρόνο.
Χριστιάνα είσαι
δημοσιογράφος και συγγραφέας. Γνωρίζεις αν υπάρχουν και άλλοι δημοσιογράφοι που ασχολούνται με την αναπηρία στην Ελλάδα;
Όχι δεν είναι πολλοί δυστυχώς. Τουλάχιστον στην Ελλάδα είναι
πολύ λίγοι νομίζω τέσσερις. Εγώ είμαι η μόνη γυναίκα δημοσιογράφος με αναπηρία
που ασχολείται με την αναπηρία στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή και έχω δική μου εκπομπή. Ο Γιώργος Μπελίδης
είναι ένας ακόμη συνάδελφος με αναπηρία που παρουσίαζε την εκπομπή «Έκτη
αίσθηση» στην ΕΡΤ3 για χρόνια. Επίσης, υπάρχουν και άλλοι δύο συνάδελφοι που
ασχολούνται με την αναπηρία στην
Ελλάδα.
Την ίδια στιγμή στο
εξωτερικό η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική και όλο και περισσότεροι
άνθρωποι με αναπηρία απασχολούνται σε ξένα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Γιατί δεν
συμβαίνει το ίδιο και στη χώρα μας;
Στην Ευρώπη είναι διαφορετικά τα πράγματα. Να μην ξεχνάμε
ότι και εδώ έχουν γίνει κάποια βήματα. Πολύ μικρά βέβαια. Να μην ξεχνάμε ότι η
«Ριζική ματιά», η εκπομπή μου, είναι η μοναδική εκπομπή σε τοπικό
ιδιωτικό κανάλι που ασχολείται με την αναπηρία. Ευχαριστώ για αυτό την «Εγνατία
Τηλεόραση» για την εμπιστοσύνη που έδειξε σε εμένα όλα αυτά τα χρόνια, που
στήριξε αυτή την προσπάθεια. Όπως και η εκπομπή «Έκτη αίσθηση»,
αν και εκείνη ήταν σε κρατικό κανάλι. Πιστεύω πως όλα τα μέσα μαζικής
ενημέρωσης και εγχώρια και ξένα πρέπει να έχουν τέτοιες εκπομπές. Στην Ελλάδα
οι επιχειρηματίες δεν είναι ακόμα έτοιμοι να δουν αυτή την προσοδοφόρα πλευρά
της αναπηρίας. Η αναπηρία έχει πολλά πράγματα να δώσει στο επικοινωνιακό πεδίο.
Έχει μια πάρα πολύ πλούσια ενημερωτική ατζέντα και εκτός αυτού μπορεί να
προσελκύσει πολλούς επιχειρηματίες, άρα και χρήματα. Οι άνθρωποι από το κανάλι
που συνεργάζομαι εδώ και δέκα χρόνια το συνειδητοποίησαν αυτό πριν από πολλά
χρόνια. Οφείλω πάρα πολλά στον αείμνηστο Στέλιο Χρηστοφορίδη. Δεν θα ξεχάσω και
δεν θα σταματήσω να το λέω. Υπήρξε πίστη τόσο στην ιδέα όσο και σε εμένα. Ο
κάθε επιχειρηματίας πρέπει να καταλάβει ότι αυτός ο χώρος έχει πολύ υλικό να
δώσει. Νομίζω ότι αν και τα Πανελλήνια μέσα μαζικής ενημέρωσης μιμηθούν αυτόν
τον πρωτοπόρο άνθρωπο, θα υπάρξουν και άλλες τέτοιες αξιόλογες προσπάθειες.
Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω και την Ζίνα την Κουτσελίνη. Είναι ένας
απίστευτος άνθρωπος που είχα την τύχη να γνωρίσω. Είναι ένας φωτισμένος,
υπέροχος άνθρωπος και μια καταπληκτική δημοσιογράφος. Ανέδειξε και την εκπομπή
μου και εμένα και της χρωστάω πολλά. Παρουσιάζει και εκείνη στην εκπομπή της
θέματα σχετικά με την αναπηρία και το κάνει με τον καλύτερο τρόπο.
Συμφωνείς με τον
τρόπο που προβάλλονται τα άτομα με αναπηρία στην ελληνική τηλεόραση;
Εγώ πιστεύω ότι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν κάνει
κάποια βήματα. Το πως προβάλλουν όμως τα πρότυπα της αναπηρίας, είναι και στο
δικό μας χέρι. Ο ανάπηρος πολίτης δεν πρέπει να προβάλλεται ούτε σαν σούπερ ήρωας, ούτε σαν αξιολύπητος. Είμαστε
όλοι ισότιμοι πολίτες και πρέπει να είμαστε κοινωνικά ενσωματωμένοι και να
συμμετέχουμε στο παιχνίδι της ζωής με ίσους όρους. Για να χειρίζονται τα μέσα
ενημέρωσης της αναπηρία σωστά, πρέπει να υπάρχει ενημέρωση και διάλογος.
«Τίποτα για εμάς
χωρίς εμάς» αυτό είναι το εμβληματικό απόφθεγμα των ανθρώπων με αναπηρία σε οποιοδήποτε
διάλογο συμμετέχουν για τα προβλήματα ή τα δικαιώματα τους. Συμφωνείς με αυτή
την άποψη;
Συμφωνώ απόλυτα. Κανένας πολίτης δεν θα ήθελε να ορίζουν
κάποιοι άλλοι την ζωή του για αυτόν χωρίς αυτόν. Από αυτό δεν γίνεται να εξαιρεθούν
οι άνθρωποι με αναπηρία. Σαφώς πρέπει να επιλέγουμε εμείς για τη ζωή μας για
τις ευκαιρίες πού θέλουμε και για το πώς πρέπει να ζούμε για την ποιότητα της
ζωής μας. Εννοείται αυτό. Πρώτα από όλα εμείς γιατί ξέρουμε τις ανάγκες μας.
Πολλοί οργανισμοί και
οργανώσεις προβάλλουν τις δράσεις τους στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Δρουν όμως μεμονωμένα
και δεν συσπειρώνονται όλοι μαζί, για να διεκδικήσουν τα δικαιώματα τους.
Θα διαφωνήσω μαζί σου. Οι οργανισμοί δεν έχουν μάθει να
είναι εξωστρεφείς και αν θέλεις μια απόδειξη μπορώ να σου την δώσω. Θα που πω
τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Πολλοί οργανισμοί που ασχολούνται με άτομα με
αναπηρίες έχουν σοβαρά προβλήματα πλέον διαβίωσης. Δεν μπορούν να επικοινωνήσουν σωστά
τις δράσεις τους για να
επιτευχθεί ομαλά η κοινωνική ενσωμάτωση των ανθρώπων με αναπηρία. Έτσι η κοινωνία δεν μπορεί να βοηθήσει. Για αυτό
πολλοί δημοσιογράφοι, επικοινωνιολόγοι θα ήταν χρήσιμο να ήταν δίπλα σε αυτούς
τους ανθρώπους. Όχι γιατί τα μέσα δεν είναι έτοιμα, άλλα γιατί ο πομπός δεν
ξέρει πώς να μεταδώσει σωστά το μήνυμα. Όλες οι οργανώσεις που ασχολούνται με τους ανθρώπους με αναπηρία
παλεύουν για την κοινωνική ενσωμάτωση των ανθρώπων με αναπηρία στην κοινότητα.
Ο στόχος είναι κοινός. Τα όπλα είναι με τα οποία η κάθε οργάνωση αγωνίζεται, τα
ιδεολογικά της εργαλεία θα έλεγα ότι διαφέρουν. Ασχολούμαι δέκα χρόνια με την
αναπηρία και τη δημοσιογραφία και γνωρίζω ότι οι φορείς δεν γνωρίζουν πώς να
χτυπούν την πόρτα των μέσων μαζικής επικοινωνίας από τη μία και από την άλλη τα
μέσα μαζικής ενημέρωσης θεωρούν ότι η αναπηρία δεν πουλάει, γιατί έχουν δει
μόνο τη μία πλευρά της. Δεν έχουν δει τον ανάπηρο πολίτη ως άξιο καταναλωτή.
Είναι λάθος γιατί δεν δίνουν χώρο και χρόνο στις οργανώσεις που ασχολούνται με
την αναπηρία να προβληθούν. Η ελεύθερη αγορά εργασίας μόνο να κερδίσει έχει από
τον ανάπηρο πολίτη. Αρκεί να ζει ελεύθερος και όπως εκείνος θέλει. Αυτό όμως στην
Ελλάδα δεν το έχουν ακόμα καταλάβει.
Ποια είναι η
καθημερινότητα που βιώνουν οι άνθρωποι με αναπηρία στην Ελλάδα του 2016;
Υπάρχουν πάρα πολλά προβλήματα, απίστευτα πολλά προβλήματα.
Θα σου πω όμως ότι έχουν γίνει κάποια βήματα προ κρίσης πολύ σημαντικά. Οι
οργανισμοί οι δικοί μας, η Ομοσπονδία κάνουν πολύ μεγάλο έργο για να επιτευχθεί
η προσβασιμότητα των ανθρώπων με αναπηρία στην κοινωνία. Δεν αρκεί όμως μόνο
αυτό. Το πρώτο που πρέπει να κάνουν οι αρμόδιοι για οποιοδήποτε θέμα, είναι να
δημιουργήσουν μια επιτροπή, η οποία θα στελεχώνεται από άτομα με αναπηρία, από την
εκάστοτε πολιτεία και από τον αρμόδιο φορέα. Να ελέγχουν μαζί για το πώς θα γίνουν
κάποια βήματα σωστά. Έχουν γίνει βήματα δεν ζούμε ούτε στο 1960, 1970 ή 1980.
Τώρα ναι έχουν γίνει κάποια βήματα απλά πάμε αργά με ρυθμούς χελώνας.
Άρα υποστηρίζεις το
κοινωνικό και όχι το ιατρικό μοντέλο αναπηρίας
Και τα δύο μοντέλα είναι χρήσιμα για διαφορετικούς λόγους. Ο
κάθε άνθρωπος με αναπηρία οφείλει να προσφέρει και όχι να ζει εις βάρος των
άλλων. Το ιατρικό μοντέλο αναπηρίας μπορεί να βοηθήσει όταν γεννιέται ένα παιδί
την οικογένεια του να συνειδητοποιήσει τι συμβαίνει και το πως μπορεί να το
βοηθήσει. Ο ανάπηρος πολίτης πρέπει να μάθει να χειρίζεται την κατάσταση του,
να την αποδέχεται, να είναι ικανοποιημένος
όσο γίνεται με αυτή, να μάθει να ζει και να προσφέρει. Ο άνθρωπος με
αναπηρία δεν είναι κοινωνικά υποδεέστερος. Πρώτα από όλα έχει υποχρεώσεις και
μετά δικαιώματα. Έχω υποχρέωση σαν πολίτης με αναπηρία, σαν δημοσιογράφος με
αναπηρία να προσφέρω ενημέρωση. Εγώ αυτό διάλεξα. Κάποιος μπορεί να διαλέξει
ένα άλλο τομέα, άλλα έχει υποχρέωση να είναι παρών και να μην ζητάει τον οίκτο.
Κλείνοντας, με αφορμή
την Παγκόσμια Ημέρα Αναπηρίας θα ήθελα να στείλεις το δικό σου μήνυμα.
Εγώ πιστεύω ότι η Παγκόσμια Ημέρα είναι καλό να υπάρχει για
να μαθαίνουν οι νέοι άνθρωποι πράγματα για την αναπηρία. Να υπάρχει μια
γενικότερη υπενθύμιση σε όλους τους πολίτες, άλλα πιστεύω ότι ζητήματα που
αφορούν εμάς τους ανθρώπους με αναπηρία πρέπει να αναδεικνύονται κάθε μέρα. Και
το τι καταφέρνουμε και το τι ανάγκες έχουμε και το τι μπορούμε να προσφέρουμε
στην κοινωνία.
Σε ευχαριστώ πολύ
Χριστιάνα εύχομαι να είσαι πάντα τόσο δραστήρια.
Και εγώ σε ευχαριστώ Ρίτση για τις ευχές και την ωραία
συνέντευξη.










